Authors : Asiye GÖLPEK KARABABA, Mazlum ÇELİK
Volume : 207
Issue : 1
Year : 2022
Page No : 1-207
Geleneksel toplumlarda bireysel sorumlulukların kurtarılması para kazancı sırasında, kadınların rolleri, çoğu aile seçimi ve eş şekilde sınıflandırılmıştır. Kadınlar, ekonomik bağımsızlığı, meslek sahibi olmak ve kariyer yapmak isteyenler bile bunları daha çok ikinci planda tutmakta, erkeklere göre ev ve aile ile ilgili sorumluluklarına daha fazla zaman harcamaktadır. Çalışma hayatına katılan kadınlar, erkeklerden farklı olarak ev işleri, çocuk bakımları gibi geleneksel roller nedeni ile karşılıksız çalışma biçimlerini sürdürmek zorundalar. Kadınların çalışması, iş değişiminin uzun mesai saatlerinin olması, eve daha az zaman ayrılması ve aile rolü sorumluluklarını yerine getirmemesi, bunun bir sonucu olarak da iş-aile çatışması yaratılmaktadır. Bu durum, kadın çalışanların daha az çalışma hayatına katılmasına, belli mesleklerde yoğunlaşmasına, eğitim ve ilerleme imkanının kısıtlı olmasına neden olmuştur./ Başka bir deyişle, iş yaşamı ile aile yaşamı çatışması, evden aileye ve aileden işe olmak üzere iki ayrı ayrı gerçekleşmekte, aileye yönelik çatışma; iş hayatında iş zamanının durumu ve miktarı ile iş taleplerinden bahsedilmektedir. Aile içi çatışmada ise aile, aile için harcanan zaman, çocuk sayıları ve eşlerin çalışma zamanı gibi neden devam ediyor. Kadın kişilerin algıladıkları sosyal destek, iş ve yaşam doyumları üzerinde iş-aile ve aile-iş yaşam çatışmalarının rol aldığı, dikkate alınarak değerlendirilerek araştırma konusunun sorun cümlesi; Kadın insanların algıladıkları sosyal destek, iş ve yaşam doyumları üzerinde etkisi var mı? Bu etkide, iş-aile yaşam çatışmasının ortak rolü var mı? Şeklinde belirlendi. Kadın insanların algıladıkları sosyal destek, iş ve yaşam doyumları üzerinde iş-aile yaşam ile aile-iş yaşam çatışmasının etkileşimli rolü analiz edilmiştir. Analiz sonucunda algılanan sosyal destek düzeyinin alt boyutu olan destek ailenin yaşam ve iş doyumu üzerinde ve arkadaş desteğinin de iş doyumu üzerinde kalıcı etki olduğu görüldü. Ayrıca, aile boyutu ile yaşam doyumu arasındaki aile-iş çatışmasının, aile boyutu ile iş doyumu arasındaki iş-aile çatışmasının ve aile boyutu ile iş doyumu arasındaki iş-aile çatışmasının ortak etkisi de tespit edilmiştir. Kısacası, kadınların ülkelerindeki konumu, erkeklere göre ülkelerde, mesleklerden mesleğe değişimler göstermesine rağmen, kadın ve erkek yapısının ayrılışı söz konusu ortak bir noktadır. Kadınların piyasalarına girmeleri ile bu piyasaların görünümü değişmeye başladı, geleneksel ailevi rollerinin kim tarafından yerine getirileceği, bu rollerin ev - iş hayatındaki sorumluluklar arasında bir çatışma yaşanmadan nasıl yerine getirileceği ve nasıl denge kurulacağı sorununun oluşturulduğu. Bu nedenle, çalışan kadınların algıladıkları sosyal desteğin iş ve yaşam doyumları üzerinde iş-aile yaşam çatışmasının karşılıklı rolü bu kitap araştırması konusu olmuştur.